Sıkça Sorulan 50 Hukuki Soru
Müvekkillerimizin en çok merak ettiği hukuki problemleri, boşanmadan iş kazalarına, tapu krizlerinden siber suçlara kadar şeffaf ve net yanıtlarla derledik.
Aile Hukuku
İş Hukuku
Gayrimenkul
Ceza Hukuku
1. Eşim boşanmak istemiyor, ne yapabilirim?
Eşinizin boşanmak istememesi davanın açılmasına engel değildir. TMK uyarınca “evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını” ve karşı tarafın kusurlu olduğunu delillerle (tanık, mesaj, rapor) ispatlarsanız, karşı taraf istemese dahi mahkeme boşanma kararı verir.
2. Boşanma davasını ilk kimin açtığı önemli midir?
Hayır, davayı ilk açanın veya kadın/erkek olmanın esasa bir etkisi yoktur. Önemli olan husus, iddialarını güçlü delillerle ispatlayabilmek ve karşı tarafın kusurunu ortaya koyabilmektir. Ancak tedbir nafakası ve uzaklaştırma gibi acil talepler için erken davranmak avantaj sağlayabilir.
3. Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Çekişmeli boşanma davaları delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, pedagog raporları ve mahkemenin iş yüküne bağlı olarak yerel mahkemede ortalama 1,5 ila 2,5 yıl sürmektedir. İstinaf (Bölge Adliye Mahkemesi) süreci ile bu süre daha da uzayabilir.
4. WhatsApp mesajları boşanma davasında delil olur mu?
Evet, eşinizin size gönderdiği tehdit, hakaret veya itiraf niteliğindeki mesajlar delil olarak kullanılabilir. Ancak, eşinizin telefonuna gizli casus yazılım yükleyerek veya şifresini kırarak hukuka aykırı elde ettiğiniz 3. kişilerle olan yazışmaları delil sayılamaz ve suç teşkil eder.
5. Aldatma (Zina) nasıl ispatlanır?
Zina; otel kayıtları, uçak biletleri, aynı evde yaşamaya dair tanık beyanları, fotoğraflar, kamera kayıtları, HTS (baz istasyonu) kayıtları ve kredi kartı ekstreleri ile ispatlanabilir. Yargıtay’a göre geceyi otel odasında veya evde yalnız geçirmek zina için kuvvetli karinedir.
6. Çocuğun velayeti kime verilir, belirli bir yaş sınırı var mı?
Velayette tek kriter çocuğun üstün yararıdır. Kural olarak anne bakımına ve şefkatine muhtaç olan (0-7 yaş) çocukların velayeti anneye verilir. İdrak çağındaki (8 yaş ve üzeri) çocukların ise pedagog eşliğinde dinlenerek kendi tercihleri sorulur.
7. Nafaka miktarı neye göre belirlenir?
Nafaka, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına (gelirlerine, malvarlıklarına) ve müşterek çocuğun eğitim, sağlık, bakım giderlerine göre hakkaniyete uygun olarak belirlenir. Nafaka ödeyecek eşin geliri yoksa bile asgari bir nafaka hükmedilebilir.
8. Eşim boşanmadan önce malları kaçırırsa ne yapabilirim?
Dava açılırken malvarlıklarının (ev, araç, banka hesapları) 3. kişilere devrini engellemek için mahkemeden ivedilikle İhtiyati Tedbir istenmelidir. Mallar çoktan devredilmişse, mal rejiminin tasfiyesi davasında bu devirler “eklenecek değer” olarak hesaba katılır veya tasarrufun iptali davası açılır.
9. Anlaşmalı boşanmadan duruşma günü vazgeçilebilir mi?
Evet, protokolü imzalayıp mahkemeye sunmuş olsanız dahi, duruşma anında hakimin huzurunda “boşanmak istemiyorum” veya “şartları kabul etmiyorum” derseniz anlaşmalı boşanma gerçekleşmez ve dava çekişmeli boşanmaya döner.
10. Düğünde takılan altınlar kime aittir?
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre düğünde takılan tüm ziynet eşyaları (altınlar), kime takıldığına bakılmaksızın kural olarak kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır. Erkek bu altınları borç ödemek için almışsa dahi iade etmek zorundadır.
11. Evi terk eden eş kusurlu mu sayılır?
Eğer eş, şiddet gördüğü veya hakarete uğradığı için evi terk etmek zorunda kalmışsa kusurlu sayılmaz. Ancak hiçbir haklı sebep yokken evi terk eden ve ortak hayatı sonlandıran taraf kusurlu kabul edilir.
12. Boşanma davasında gizli ses kaydı delil olur mu?
Planlı ve sistematik bir şekilde önceden cihaz yerleştirerek alınan ses kayıtları hukuka aykırıdır. Ancak o an gelişen ani bir şiddet veya tehdit olayını ispatlamak için başka bir imkan yokken alınan anlık (ani) ses kayıtları Yargıtay tarafından istisnai olarak delil kabul edilebilir.
13. Nafaka ödenmezse ne olur? Hapis cezası var mı?
Ödenmeyen nafakalar için icra takibi başlatılır. İcra takibine rağmen nafaka ödenmezse, İcra Ceza Mahkemesine şikayette bulunularak nafaka borçlusu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı çıkartılabilir. Bu ceza paraya çevrilmez.
14. Çocuğumu bana göstermiyorlar, ne yapmalıyım?
Eskiden uygulanan haciz memuru ile çocuk alma işlemi kaldırılmıştır. Artık Adalet Bakanlığına bağlı “Çocuk Teslim Merkezlerine” başvurarak uzmanlar eşliğinde çocuğunuzu ücretsiz teslim alabilirsiniz. Çocuğu ısrarla göstermemek velayetin değiştirilmesi sebebidir.
15. Boşanmada maddi ve manevi tazminat nasıl hesaplanır?
Tazminat talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması gerekir. Tazminat miktarı; tarafların ekonomik durumu, evliliğin süresi, uğranılan şiddetin veya ihanetin ağırlığı (sosyal ve psikolojik çöküntü) dikkate alınarak hakimin takdiriyle belirlenir.
16. Kendi isteğiyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak alamaz. Ancak işçi; maaşının ödenmemesi, sigortasının asgari ücretten yatırılması, mobbing veya fazla mesai ücretlerinin verilmemesi gibi nedenlerle Haklı Nedenle Fesih (istifa) yaparsa kıdem tazminatını almaya hak kazanır.
17. Mobbing (psikolojik taciz) nasıl ispatlanır?
Mobbing; işçiye sürekli kapasitesi altında iş verilmesi, dışlanması veya hakaret edilmesiyle oluşur. Kesin delille ispatı zordur, bu yüzden Yargıtay “yaklaşık ispat” arar. E-postalar, haksız tutanaklar, psikiyatri raporları ve en önemlisi tanık beyanları ile ispatlanır.
18. Sigortasız çalıştırılıyorum, haklarımı alabilir miyim?
Evet. Sigortasız çalışmanız tazminat haklarınızı ortadan kaldırmaz. İş mahkemesinde “Hizmet Tespiti” davası açarak geçmişe dönük sigortanızı yaptırabilir ve işçi alacaklarınızı (kıdem, ihbar vb.) tanık beyanlarıyla ispat ederek alabilirsiniz.
19. İş kazası geçirdim, ilk yapmam gereken nedir?
Hastaneye gittiğinizde olayın mutlaka “İş Kazası” olarak kayıtlara (adli vaka) geçmesini sağlamalısınız. İşverenin baskısıyla “evde düştüm” derseniz ispatınız imkansızlaşır. Sonrasında SGK müfettiş raporu ve İş Mahkemesinde tazminat süreci başlatılmalıdır.
20. Fazla mesai ücretim ödenmiyor, ne yapmalıyım?
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesaidir. Yazılı kayıt (puantaj) yoksa, husumetsiz bordro tanıkları (aynı dönemde çalışmış iş arkadaşları) ile fazla mesai yaptığınızı ispatlayabilirsiniz. Maaş bordrolarını itiraz (ihtirazi kayıt) etmeden imzalamamanız önemlidir.
21. İşe iade davası açma süresi ne kadardır?
Geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 AY İÇİNDE Arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü süredir, kaçırılırsa işe iade hakkı (ve en az 4 aylık boşta geçen süre ücreti) ebediyen kaybedilir.
22. Maaşım asgari ücretten gösteriliyor, kalanı elden alıyorum. Ne yapabilirim?
Bu durum SGK prim hırsızlığıdır ve haklı fesih nedenidir. Gerçek maaşınızı; bankaya yatan elden ödeme dekontları, şirket içi mail yazışmaları, emsal ücret araştırması (meslek odalarından) ve tanık beyanlarıyla mahkemede ispatlayarak gerçek maaş üzerinden tazminat alabilirsiniz.
23. İşveren bana işe girerken boş kağıt/senet imzalattı, geçerli mi?
İş ilişkisi sürerken işçi baskı altında olduğu için, işten çıkmadan önce imzalatılan “tüm haklarımı aldım (ibraname)” veya boş senetler kural olarak geçersizdir. İbranamenin geçerli olması için işten ayrıldıktan en az 1 ay sonra imzalanması ve ödemenin bankadan yapılması şarttır.
24. Kullanmadığım yıllık izinlerin parasını alabilir miyim?
Çalışırken yıllık izinlerin parasını talep edemezsiniz. Ancak iş sözleşmeniz sona erdiğinde (istifa veya kovulma fark etmeksizin), kullanmadığınız tüm yıllık izin günlerinin ücreti size son brüt maaşınız üzerinden ödenmek zorundadır.
25. İşyerinde kalp krizi geçirmek iş kazası mıdır?
Evet, 5510 Sayılı Kanun gereği işyerinde mesai saatleri içinde geçirilen kalp krizi veya beyin kanaması SGK açısından kesinlikle iş kazasıdır. Ancak işverenden tazminat alabilmek için, ağır çalışma şartlarının (stres, yorgunluk) krizi tetiklediği ispatlanmalıdır.
26. Babam evini kardeşime vermiş, tapuyu iptal ettirebilir miyim?
Eğer babanız gerçekte bağışlamak istediği evi tapuda “Satış” gibi göstererek kardeşinize devrettiyse bu işlem “Muris Muvazaası (Mal Kaçırma)”dır. Vefat sonrası Asliye Hukuk Mahkemesinde Tapu İptal davası açarak kendi hissenizi geri alabilirsiniz (Zamanaşımı yoktur).
27. Kiracıyı evden çıkarmak için en hızlı yol nedir?
En hızlı ve kesin yol, kiracıdan alınmış geçerli bir Tahliye Taahhütnamesi ile icra takibi başlatmaktır. Taahhüt yoksa; kiranın ödenmemesi (2 haklı ihtar), ihtiyacın doğması (samimi gereksinim) veya 10 yıllık uzama süresinin dolması sebepleriyle tahliye davası açılmalıdır.
28. Kiraya ne kadar zam yapılabilir, yasal sınır nedir?
Konutlarda uygulanan %25 zam sınırı 1 Temmuz 2024 itibarıyla kalkmıştır. Yasal zam oranı, TÜİK tarafından açıklanan TÜFE’nin “12 Aylık Ortalaması”dır. Ancak sözleşme 5 yılını doldurmuşsa, ev sahibi “Kira Tespit Davası” açarak kirayı güncel piyasa rayicine yükseltebilir.
29. Hisseli tapuda ortağım hissesini yabancıya sattı, ne yapabilirim?
Hisseli taşınmazlarda bir paydaş hissesini 3. kişiye satarsa, diğer paydaşların Önalım (Şufa) Hakkı vardır. Satışın öğrenilmesinden itibaren tapudaki satış bedelini mahkeme veznesine depo ederek o hisseyi yabancıdan öncelikli olarak siz satın alabilirsiniz.
30. Miras kalan tarlayı/evi paylaşamıyoruz, çözüm nedir?
Mirasçılar anlaşamıyorsa Sulh Hukuk Mahkemesinde “İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi)” davası açılır. Taşınmaz fiziken bölünemiyorsa İcra Dairesi tarafından açık artırmayla satılır ve bedeli mirasçılara paylarına göre dağıtılır.
31. Vefat eden babamın çok borcu var, ne yapmalıyım?
Babanızın borçları size kalır. Kendi eviniz ve maaşınızın haczedilmesini önlemek için, ölüm tarihinden itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak “Mirasın Reddi” davası açmanız şarttır. Bu süreçte babanızın hesabından para çekmemeli (mirası kabul etmemelisiniz).
32. Müteahhit inşaatı yarım bıraktı, sözleşmeyi nasıl iptal ederim?
Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinde müteahhit işi bırakırsa (genellikle inşaat seviyesi %90’ın altındaysa), arsa sahibi mahkemeden sözleşmenin “geriye etkili” feshini talep edebilir. Bu durumda müteahhide verilen tüm tapular iptal edilip arsa sahibine geri döner.
33. Tapu devri sırasında paramı alamadım, iptal edebilir miyim?
Tapu memuru önünde “Paramı aldım” diyerek imza atarsanız, sonradan “dolandırıldım” demek tapuyu geri almak için çok zordur. Bu tarz dolandırıcılıklarda (Hile/İrade sakatlığı) derhal İhtiyati Tedbir talepli Tapu İptal ve Tescil davası açılmalı ve savcılığa şikayet edilmelidir.
34. Evimi başkasına “emanet” devrettim, geri vermiyor. Ne yapmalıyım?
Buna “İnançlı İşlem” denir. Tapuyu geri alabilmek için bu emanet devrini mutlaka yazılı bir belgeyle veya banka dekontuyla (yazılı delil başlangıcı) ispatlamak zorundasınız. Sadece şahit beyanlarıyla tapu iptal edilemez.
35. Vasiyetname hangi durumlarda iptal edilebilir?
Vasiyetnameyi yazan kişinin o an akıl sağlığının (ehliyetinin) yerinde olmaması, vasiyetnamenin tehdit/baskı altında yapılması veya kanuni şekil şartlarına uyulmaması (Örn: el yazılı vasiyette imzanın daktilo/çıktı olması) durumlarında vasiyetnamenin iptali davası açılır.
36. Karakolda avukatsız verdiğim ifade geçerli mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 148 uyarınca; kollukta (polis/jandarma) avukatınız hazır olmadan verdiğiniz ifade, siz daha sonra mahkemede bu ifadeyi onaylamadığınız (doğrulamadığınız) sürece hükme esas alınamaz, geçersiz delil sayılır.
37. HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) sabıkaya işler mi?
Hayır, HAGB bir mahkumiyet kararı değildir ve e-Devlet’teki normal adli sicil kaydında (sabıka) görünmez. Sadece hakim/savcıların görebildiği özel bir sisteme kaydedilir. 5 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı suç işlemezseniz davanız tamamen düşer.
38. Şikayetten vazgeçersem ceza davası düşer mi?
Suçun türüne göre değişir. “Şikayete Tabi Suçlarda” (Hakaret, Basit Yaralama, Tehdit vb.) şikayetten vazgeçmek davayı düşürür. Ancak “Kamu Davası” niteliğindeki ağır suçlarda (Gasp, Cinayet, Uyuşturucu, Nitelikli Dolandırıcılık) siz vazgeçseniz bile devlet yargılamaya devam eder.
39. Hakkımda asılsız haber yapıldı, nasıl sildirebilirim?
İnternette kişilik haklarınızı ihlal eden haber, fotoğraf veya ifşa durumlarında 5651 sayılı Yasa kapsamında bulunduğunuz yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine başvurarak “Erişimin Engellenmesi (İçerik Kaldırma)” kararı çıkartıp linkleri kapattırabilirsiniz.
40. Yasadışı bahis nedeniyle banka hesabıma bloke kondu, ne yapmalıyım?
Savcılık ve MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) yasadışı bahis şüphesiyle hesaplarınıza bloke koyabilir. Bu blokenin kaldırılması için Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilmeli ve hesap hareketlerinin suç geliri olmadığı belgelenmelidir.
41. Meşru müdafaa sınırları nelerdir?
Size veya başkasına yönelik haksız, mevcut veya gerçekleşmesi muhakkak bir saldırıyı orantılı bir güçle defetme zorunluluğudur. Ancak silahsız birine silah çekerseniz meşru müdafaa değil, sınırın aşılması olur. Heyecan, korku ve telaşla sınır aşılırsa yine ceza verilmez.
42. İnternetten ve sosyal medyadan hakaret suçunun cezası nedir?
Twitter, Instagram veya Facebook üzerinden sahte hesaptan dahi olsa hakaret etmek “Sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle hakaret” suçudur. Cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapistir ve çoğunlukla para cezasına veya HAGB’ye çevrilir.
43. Polisin telefonumda arama izni olmadan inceleme yapması yasal mı?
Hayır, CMK m. 134 gereği dijital materyallerin (telefon, PC) incelenmesi ve şifrelerinin kırılması için mutlaka özel bir Hakim Kararı gerekir. Ayrıca cihazın imajı (kopyası) alınmadan yapılan incelemeler hukuka aykırı delil sayılır.
44. Beraat ettim, haksız yattığım aylar için tazminat alabilir miyim?
Evet, CMK m. 141 uyarınca beraat veya takipsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde Ağır Ceza Mahkemesinde Maliye Hazinesine karşı “Haksız Tutuklama Tazminatı” davası açarak maddi ve manevi zararlarınızı talep edebilirsiniz.
45. E-ticaret dolandırıcılığında bankadan paramı geri alabilir miyim?
Sahte siteler (Phishing) üzerinden bilginiz dışında çekilen tutarlarda bankanın siber güvenlik açığı varsa kusursuz sorumluluğu doğar. Ancak 3D Secure şifresini dolandırıcıya bizzat siz vermişseniz banka ağır kusuru size atfedebilir. Hukuki inceleme şarttır.
46. İnternetten aldığım ürünü satıcı iade almıyor, ne yapmalıyım?
Mesafeli satışlarda tüketicinin ürünü teslim aldığı tarihten itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden Koşulsuz Cayma Hakkı vardır. Satıcının “iade yok” demesi geçersizdir. İade yapılmazsa Tüketici Hakem Heyetine başvurulur.
47. Sıfır aldığım araç boyalı/hasarlı çıktı, haklarım nelerdir?
Sıfır araçtaki üretim veya boya hataları “Gizli Ayıp”tır. Tüketici, bayiden ve ithalatçıdan; bedel iadesi, ayıp oranında indirim veya en önemlisi Aracın Ayıpsız Misliyle (Yenisiyle) Değişimini talep edebilir. Sadece değer kaybı ödenmesine zorlanamazsınız.
48. Şirket müdürü, şirketin vergi/SSK borçlarından şahsen sorumlu mudur?
Evet. Limited şirketlerde müdürler ve Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri, şirketin malvarlığından tahsil edilemeyen kamu borçlarından (Vergi/SGK) dolayı kendi şahsi evleri, araçları ve banka hesaplarıyla tüm borçtan müteselsilen sorumludurlar.
49. Faturamı ödemiyorlar, icra takibi nasıl yapılır?
Ödenmeyen faturalar için İlamsız İcra Takibi başlatılır. Karşı taraf haksız yere itiraz ederse takip durur. Bu durumda Asliye Ticaret Mahkemesinde İtirazın İptali Davası açılarak asıl alacağa ek olarak %20 İcra İnkar Tazminatı tahsil edilir.
50. Güzellik merkezinde lazer yanığı oldum, ne yapmalıyım?
Estetik ve lazer işlemleri Tüketici Hukukunda “Eser Sözleşmesi” sayılır ve sonuç garantisi içerir. Meydana gelen yanıklar ve izler için Tüketici Mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılırken, işlemi yapanlara karşı “Taksirle Yaralama”dan suç duyurusu yapılmalıdır.
Sorunuzun Cevabını Bulamadınız mı?
Hukuki ihtilafınızın incelenmesi, davanızın analizi ve profesyonel destek için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz.
Avukatınıza Danışın